اندیشه ها و افکار مولانا

مقدمه

در نظر دارم خلاصه هایی از کتاب مثنوی که توسط ملا حسین کاشفی بیهقی سبزواری واعظ گرد آوری و تالیف شده را بیاورم تا با تمسک به حضرت مولانا بتوانیم به سوی کمال قدم بر داریم .

این کتاب از 3 عین تشکیل شده در عین اول به بیان جوامع اطوار شریعت در عین دوم به بیان اسرار حقیقت و در عین سوم به بیان لوامع انوار حقیقت پرداخته شده است که به صورت فهرست وار ذکر میکنیم

عین اول(در بیان جوامع اطوار شریعت ) از 7 نهر تشکیل یافته :

نهر اول: در بیان ایمان و شهادت (که این نهر به 3 رشحه اشاره دارد):

1_در بیان ایمان و حقیقت آن

2_در بیان شها دت

3_در بیان مجاهدت و مراتب آن

نهر دوم: در بیان اصول و فروع (که این نهر به 6 رشحه اشاره دارد) :

رشحه اول:در بیان طهارت

رشحه دوم: در بیان نماز

رشحه سوم:در بیان روزه

رشحه چهارم:در بیان زکات

رشحه پنجم :در بیان حج

رشحه ششم:در بیان جهاد

نهر سوم: در بیان قضا و قدر و جبر و اختیار(که این نهر به 2رشحه اشاره دارد:)

رشحه اول:در بیان قضا و قدر

رشحه دوم: در بیان جبر و اختیار

نهر چهارم: در بیان علم و عقل(که این نهر به 2 رشحه اشاره دارد):

رشحه اول: در بیان علم

رشحه دوم:در بیان عقل

نهر پنجم: در بیان خوف و رجا (که این نهر به 2 رشحه اشاره دارد):

رشحه اول:در بیان رجاء

رشحه دوم :در بیان خوف

نهر ششم: در بیان عدل و ظلم و مکافات(که این نهر به 3 رشحه اشاره دارد):

رشحه اول :در بیان عدل

رشحه دوم: در بیان ظلم

رشحه سوم:در بیان مکافات

نهر هفتم: در بیان حشر و نشر (که به 8 رسحه اشاره دارد):

1_در اثبات وجود جهانی دیگر

2_عرض اعمال و احوال

3_ در بیان حکمت های مرگ

4_در بیان بقای روح

5_در بیان حشر اعمال

6_در بیان شوق مرگ

7_در بیان مرگ اختیاری

8_در بیان بهشت و دوزخ

عین دوم (در بیان دقایق اسرار طریقت)از 6 نهر تشکیل یافته:

نهر اول:در آنچه سالک را در مبدا سلوک به کار آید (که از 4 رشحه تشکیل یافته):

1_در بیان تنبیه

2 _در بیان توبه

3 _در بیان صحبت نیکان

4_در بیان طلب

نهر دوم:در توسل به ذیل ارشاد پیر کامل(که از دو رشحه تشکیل یافته):

1_در صغت شیخی که ارشاد را شاید

2_در مراعات ادب نسبت با مشایخ طریقت

نهر سوم :در بیان سیر و سلوک(که 4 رشحه دارد)

1_در بیان سیر و سلوک

2_در بیان متابعت راهبر

3_ در بیان حزم و حیا

4_در بیان جذبه

نهر چهارم: در اقسام ریاضت و مجاهدات (که 10 رشحه دارد)

1_در بیان ترک دنیا

2_در بیان ترک هوای نفس

3_در بیان خلوت و عزلت

4_در بیان صمت(=سکوت)

5_ در بیان سهر(بیداری)

6_در بیان جوع

7_در بیان صبر

8_در بیان ترک تقلید

9_در بیان نیاز و دعا

10_ در بیان خمول

نهر پنجم: در آنچه در وسط سلوک بکار آید(که 10 رشحه دارد)

1_در بیان حسن خلق

2_در بیان صدق و وفا

3_ در بیان جود

4_در بیان شکر

5_در بیان رضا و ترک حسد

6_در بیان شرف قناعت و مذمت حرص

7_در بیان توکل و تفویض

8_ در بیان تواضع و ترک عجب

9_در بیان حلم و غضب

10_در بیان اخلاص

نهر ششم :در آنچه سالک را به نهایت طریق رساند (که8 رشحه دارد):

1_در بیان سماع

2_در بیان ذکر

3_در بیان تفکر

4_در بیان یقین

5_در بیان معرفت انسان

6_در بیان معرفت دل

7_در بیان معرفت روحانی

8_در بیان تصوف و صفت فقر

عین سوم(در بیان لوامع انوار حقیقت)از سه نهر تشکیل یافته:

نهر اول:در بیان عشق (که6 رشحه دارد):

1_در بیان صفات عشق

2_در بیان صفات عشاق

3_در بیان فنای عاشق در غلبات عشق

4_در بیان عشق مجازی

5_در بیان تجرید عاشق

6_در بیان اتحاد عاشق با معشوق

نهر دوم:در بیان مراتب حقایق (که 5 رشحه دارد):

1_در بیان مشاهده

2_در بیان قبض و بسط

3_در بیان سکر عشق

4_در بیان قرب

5_در بیان وصلت

نهر سوم :در نهایات مراتب سلوک (که 6 رشحه دارد):

1_در بیان معرفت

2_در بیان فنا

3_در بیان توحید

که به لطف و عنایت حضرت حق و خود حضرت مولانا تا حد امکان به بررسی مطالب گفته شده خواهیم پرداخت

توضیح:این مطالبی که در بارهء آن ها خواهیم نوشت تنها جنبهء نوشتاری ندارند و باید قدم به قدم پیش رفت و به صورت عملی در زندگی خود به کار بست هدف از آوردن این مطالب پیاده کردن این مطالب در زندگیست تا شاید لیاقت ورود به درگاه حضرت حق را پیدا کنیم نثر این مطالب چون قدیمی است ممکن است درک آن برای عدده ای مشکل باشد با توجه به اینکه رشته تحصیلی من ادبیات نمی باشد اما می کوشم در موافعی که مطلب با توجه به نثر آن زمان قابل فهم نیست آن قسمت را خودم از دیدگاه خودم توضیح دهم و مطلب را به نثر امروزی باز نویسی کنم امید است دوستانی که در این زمینه تبحر دارند با نظراتشان مرا یاری کنند .

نوشته شده توسط خاک پای مولانا در 85/04/12